समावेशक कौशल्य परिसंस्थांसाठी जागतिक नेत्यांचे आवाहनपुण्यात ‘जेंडर इन्क्लुजन व स्किल डेव्हलपमेंट’ विषयावरील आशियातील पहिल्या युनेस्को चेअरचे उद्घाटन
पुणे, २४ एप्रिल २०२६ :
भारताच्या कौशल्य व शिक्षण क्षेत्रासाठी एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठत, सिम्बायोसिस स्किल्स अँड प्रोफेशनल युनिव्हर्सिटी (SSPU), पुणे येथे ‘जेंडर इन्क्लुजन व स्किल डेव्हलपमेंट’ विषयावरील आशियातील पहिल्या युनेस्को चेअरचे उद्घाटन करण्यात आले.
हे उद्घाटन केंद्रीय कौशल्य विकास व उद्योजकता राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार) तसेच शिक्षण राज्यमंत्री श्री जयंत चौधरी यांच्या हस्ते पार पडले. या उपक्रमाद्वारे समावेशक, भविष्याभिमुख आणि जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक कौशल्य परिसंस्था उभारण्याच्या भारताच्या बांधिलकीला अधोरेखित करण्यात आले.
या कार्यक्रमाला महाराष्ट्र राज्याच्या महिला व बालविकास मंत्री आदिती तटकरे तसेच नॉर्वेच्या भारतातील राजदूत मोनिका नागेलगॉर्ड या प्रमुख पाहुण्या म्हणून उपस्थित होत्या.
या युनेस्को चेअरचे नेतृत्व SSPU च्या प्रो-चॅन्सलर डॉ. स्वाती मुजुमदार करत असून, कौशल्य विकास क्षेत्रातील त्यांच्या दूरदृष्टीमुळे या उपक्रमाला विशेष दिशा मिळाली आहे. SSPU ने उद्योग-संलग्न कौशल्य प्रशिक्षणाचा अभिनव मॉडेल विकसित केला असून, वंचित घटकांतील युवक-युवतींना मोठ्या प्रमाणावर रोजगाराभिमुख प्रशिक्षण दिले आहे.
या उपक्रमांतर्गत रोबोटिक्स, ऑटोमेशन, सेमीकंडक्टर तंत्रज्ञान, प्रगत उत्पादन आणि संरक्षण तंत्रज्ञान यांसारख्या क्षेत्रांत सुमारे १०,००० विद्यार्थिनींना प्रशिक्षण देण्यात आले असून, त्यांना आकर्षक नोकरीच्या संधी उपलब्ध झाल्या आहेत.
सध्या SSPU मध्ये मेकॅट्रॉनिक्स, स्मार्ट व शाश्वत ऊर्जा, डेटा सायन्स, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), मशीन लर्निंग (ML) यांसारख्या उच्च-वाढीच्या क्षेत्रांत २१ पदवी, ९ पदव्युत्तर आणि पीएच.डी. कार्यक्रम सुरू आहेत. याशिवाय आर्किटेक्चर, डिजिटल मार्केटिंग, फिनटेक, लॉजिस्टिक्स, रिटेल आणि पोषणशास्त्र यांसारखे अभ्यासक्रमही उपलब्ध आहेत.
SSPU ने २०२४ आणि २०२५ च्या NIRF क्रमवारीत ‘स्किल युनिव्हर्सिटी’ श्रेणीत देशात प्रथम क्रमांक पटकावला आहे.
श्री जयंत चौधरी यांनी SSPU च्या या उपक्रमाचे कौतुक करताना सांगितले की, “अशा उपक्रमांमुळे देशातील युवकांमधील कौशल्य दरी कमी होण्यास मोठी मदत होईल.”
आदिती तटकरे यांनी वंचित महिलांपर्यंत कौशल्य प्रशिक्षण पोहोचविण्याचे महत्त्व अधोरेखित करत सांगितले की, “यामुळे महिलांमध्ये आत्मविश्वास, स्वावलंबन आणि दीर्घकालीन सक्षमीकरणाला चालना मिळते.”
‘Women Leading the Future of Work’ या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत जागतिक संस्था, धोरणकर्ते, उद्योग क्षेत्रातील नेते आणि शिक्षणतज्ज्ञ सहभागी झाले होते. परिषदेत महिलांचा सहभाग वाढवणे आणि भविष्यातील रोजगार संधींवर सखोल चर्चा करण्यात आली.
या परिषदेदरम्यान संशोधन अहवालाचे अनावरण, ‘कुशल साथी’ उपक्रमाची सुरुवात तसेच WorldSkills आणि IndiaSkills विजेत्यांचा सन्मान करण्यात आला. ३०० हून अधिक प्रतिनिधींनी या परिषदेत सहभाग नोंदवला.
उद्योग-शिक्षण समन्वय मजबूत करण्यासाठी SSPU ने जॅबिल आणि लार्सन अँड टुब्रो यांसारख्या अग्रगण्य संस्थांसोबत सामंजस्य करार (MoUs) केले.
